وروستی
د نایتروجن د مدیریت په موخه د سویلي آسیا هېوادونو د چاپېریال ساتنې وزیرانو آنلاین غونډه وکړه
۱۴۰۰کال د غویي ۹مه کابل
د سویلي آسیا د چاپیریال ساتنې وزیرانو درې ورځنۍ آنلاین غونډه (د غویي په ۷مه) په کولمبو کې د بریتانیا عالي کمیسیون او د سریلانکا حکومت په نوښت د سویلي آسیا د نایټروجن مرکز، د نړۍوالو چاپېریالي اسانتیاوو، د نایټروجن د مدیریت سیسټم ، د ملګرو ملتونو د چاپېریال پروګرام (UNEP) او د سویلي آسیا د چاپیریالي همکاریو پروګرام (SACEP) په همکارۍ پیل شوه.
دغه ناسته د سویلي آسیا هیوادونو لپاره د اوږدمهاله اهدافو ټاکل دي چې د کرنې او صنعتي فعالیتونو کې د نایتروجن کارول کم کړي. یاده غونډه د اقلیمي بدلون کنوانسیون (COP26) د ۲۶مې غونډې په درشل کې جوړه شوې وه.
د غونډې په پیل کې په سریلانکا کې د بریتانیا عالي کمیشنرې سارا هولټون د سویلي آسیا د چاپېریال ساتنې وزیرانو درې ورځنۍ ناسته معرفي کړه او د اقلیمي بدلون کنوانسیون ۲۶ کنفرانس په هکله یې معلومات ورکړل.
د سویلي آسیا هیوادونو د نړۍوالو سازمانونو استازو او د چاپېریال ساتنې وزیرانو په دوامداره توګه د نایتروجن د مدیریت او په کرنیزو او صنعتي فعالیتونو کې د هغه د راکمولو لپاره د خپلو د اقداماتو او پلانونو په اړه خبرې وکړې.
د غونډې په لړ کې د دې اداې د پالیسۍ، پلان او نظارت معین ډاکټر حسیب پایاب د افغان دولت په استازیتوب وینا وکړه او ویې ویل: لکه څنګه چې موږ ټول پوهیږو د نایتروجن عنصر د غذایي موادو په تولید، انرژۍ او زموږ په ورځني ژوند کې ډیر رول لري.
له بلې خوا په سمه توګه د دې ګاز نه مدیریت به چاپېریال، روغتیا، ژوند بڼو او ایکوسیسټم ته جدي ګواښ پيښ کړي او ډیرې اقتصادي او ټولنیزې ستونزې به وزیږوي.
ښاغلي پایاب وویل: د نایټروجن ګاز د ګلخانهیې ګازونو له ډلې څخه یو قوي ګاز دی چې د نړۍوالې تودوخې او اقلیمي بدلون لامل ګرځي او افغانستان په دې برخه کې له اقلیمي بدلون څخه خورا اغیزمن هېواد دی. ده وویل: د افغانستان د ګلخانهیي ګازونو د لړلیک په اساس د ۱۹۹۰-۲۰۱۷ کلونو تر منځ د نایتروجن اکسایډ ګاز په خپرېدو یا انتشار کې د پام زیاتوالی راغلی، یعنې له ۳۲.۲۰۰ ګیګا ګرام څخه ۶۳۴ ګیګا ګرام ته یې د خپرېدو کچه لوړه شوې ده چې د دې لوړیدو لامل ناسم کرنیز فعالیتونه دي.
د غونډې په پای کې ګډونوالو د سویلي آسیا او اقلیمي بدلون کنوانسیون غړو هیوادونو کې د نایتروجن پر دوامداره مدیریت او د هغه په راکمولو ټینګار وکړ.