د اقلیمي بدلون په تړاو پیل شوی درې ورځنی ملي بحث پای ته ورسېد

۱۴۴۵کال د شوال۱۴مه/ کابل
د چاپېریال ساتنې ملي ادارې او په افغانستان کي د ناروې کمېټې له لوري د اقلیمي بدلون په تړاو پیل شوی درې ورځنی ملي بحث پای ته ورسېد.
پر همدې مهال د چاپېریال ساتني ملي ادارې مسلکي او پالیسۍ مرستیال ډاکټر زین العابدین عابد د اقلیمي بدلون په تړاو جوړ شوي بحث په پای کې وینا وکړه او دپیل شوي بحث ارزونه یې وکړه.
نوموړي وویل: د څېړنو پایلې کولی شي چې د اړوندو ادارو سره د اقلیمي بدلون په برخه کې د پالیسۍ او ستراتیژۍ په جوړولو کې رغنده مرسته وکړي او د ګډونوالو نظرونه او  وړاندیزونه به د اقلیمي بدلون سره د مبارزې په برخه کې د فعالیتونو د چټکتیا او پیاوړتیا لامل شي.

ښاغلي عابد ټینګار وکړ چې د افغانستان د چاپېریال ملي پالیسۍ په اساس د اقلیمي بدلون مدیریت، د ا.ا. امارت د اساسي لومړیتوبونو څخه دی او له اقلیمي بدلون سره یې د سازښت په تړاو د اوبو سرچینو د مدیریت، زراعت، د ځنګلونو  او څړځایونو بیا احیاکول او نوې کېدونکې انرژۍ په برخو کې په ملي کچه سترې برنامې تر کار لاندې نیولي.
نوموړي وویل: اوسمهال په افغانستان کې د پروژو د تطبیق لپاره ښه زمینه مساعده ده، په هېواد کې بشپړ امنیت دی، اداري فساد نسته، بشري ظرفیتونه موجود دي او په شفاف ډول ملت ته حساب ورکول کیږي. د افغانستان اسلامي امارت له اقلیمي بدلون سره د مبارزې په برخه کې کار کولو ته ژمن او له ټولو شرکاوو سره بشپړه همکاري کوي.

د چاپېریال ساتنې ملي ادارې مسلکي او پالیسي معین له نړۍوالو لاندې وړاندیزونه او غوښتنې وکړې:
•        افغانستان د اقلیمي بدلون له ناوړه اغیزو  څخه د نړۍ په کچه تر ټولو اغېزمن او زیانمن هېواد دي؛ نو دا پر نړۍوالو د افغانستان حق دی چې له اقلیمي بدلون سره د مبارزې په برخه کې د افغانانو لاسنیوی وکړي.
•        د نړۍوالو لخوا د اقلیمي بدلون په برخه کې د افغانستان ۳۲ پروژې چې د نړیوالو مالي میکانیزمونو   (GEF, GCF, AF)څخه تمویل کېدې؛ ځنډول شوې دي چې دا باید ژر تر ژره پیل او تطبیق شي.
•        د اقلیمي بدلون په برخه ټولو مالي میکانیزمونو ته د افغانستان لاسرسی خصوصا (د اقلیمي بدلون په برخه کې د خساراتو او ضایعاتو) نوي صندوق ته؛ ځکه افغانستان د ټولو چاپېریالي کنوانسیونو رسمي غړیتوب لري او ټولو تعهداتو ته یې ژمن دی.
•        په سیمه ییزه او نړۍواله کچه چاپېریالي غونډو  خصوصا د ملګرو ملتونو د اقلیمي بدلون کنوانسیون په ټولو غونډو کې د افغانستان ګډون.
•        د اقلیمي بدلون او چاپېریالي مسایلو سره باید سیاسي برخورد ونه سي.
•        له افغانستان سره باید په مالي او تخنیکي برخو کې له اقلیمي بدلون څخه په پراخه کچه د یوه زیانمن شوي هېواد په حیث ملاتړ وسي.

د یادونې وړ ده چې د دې بحث په پایلو کې دا معلومه شوه چې د اقلیمي بدلون د ناوړه اغېزو قربانیان د افغانستان عام خلک دي او ټول زیانونه یې د ټولنې غریب وګړي ګالي چې دې موضوع ته په کتو د بحث ټولو ګډونوالو په یوه غږ له نړۍوالو وغوښتل چې چاپېریالي موضوعات سیاسي نکړي، د افغانستان ځنډول شوې پروژې ژر تر ژره پیل او افغانستان ته د اقلیمي بدلون له امله د اووښتو زیانونو تاوان ورکړي.

Apr 24, 2024